وبلاگ گروهی دودردو

۳۰ دی, ۱۳۸۵

نگاهی گذرا به رپ ایرانی

نوشته: شَرتو در: موضوع ماه| نوای بی جواز - دی 85

من برای موضوع ماه که حول و حوش موسیقی زیرزمینی یا همون بدون مجوز هست، رپ رو انتخاب کردم. نه به این خاطر که به‌ش علاقه دارم و از طرفداران‌ش هستم، بلکه فقط از روی کنجکاوی خواستم ببینم در این دنیای نوپای موسیقی در ایران چه خبره و کی به کیه! دلیل این کنجکاوی هم بیشتر به خاطر پررنگ‌تر شدن حضور (از لحاظ کمی البته) این نوع موزیک در کوی و برزن هست! شاید اگه یه ماشین اسپرت شده حاویِ(!) چند نوجوان جوجه تیغی چرب و چیلی(!) با صدای گوش کر کن رپ از کنارتون رد بشه زیاد تعجب‌آور نباشه، ولی زمانی که دقت می‌کنید و کلمه‌های فارسی رو از میان هیاهوی آهنگ تشخیص می‌دید که با ریتم تند خونده‌ می‌شن احتمالا مثل من کمی کنجکاو بشید که این‌ها کی هستند و از کجا اومدن؟

به جرات میتونم بگم چیزی که به اسم رپ فارسی چندسالی هست که جون گرفته، نتونسته مثل موسیقی پاپ (از اسم‌ش معلومه دیگه!) در میان عموم جایگاه خودش رو باز کنه. خود من اگر گاهی چنین آهنگ هایی به دستم برسه و حال و حوصله‌شو داشته باشم یک بار گوش می‌دم که بتونم متنی رو که خونده میشه تشخیص بدم! بیشتر حکم یک سرگرمی یک‌بار مصرف رو داره برام. اگر از دور و بری‌ها و دوستانم در مورد یکی از این آهنگ‌ها بپرسم ۹۵٪ مواقع جواب‌هایی که می‌گیرم اینه: “اّه!”، “اونا رو می‌گی که همه‌ش فحش می‌دن؟”، “من حوصله‌ی این جور چیزا رو ندارم”، “خوشم نمی‌آد” و …. فکر می‌کنم جواب چرایی این نوع واکنش‌ها آسون باشه؛ رپ ایرانی هویت نداره!

پیش از هر چیز بد نیست خیلی کوتاه در مورد خود رپ بدونیم؛ سبک رپ یا هیپ هاپ همونطور که در ویکی پدیا هم عنوان شده به خودی خود قدمت زیادی نداره و متولد دهه‌ی هفتاد هست. برخاسته از فرهنگ سیاه پوستان آمریکا و بیشتر نمایانگر نوعی اعتراضه. همین خواستگاه فرهنگی‌ش باعث می‌شه که ورودش به زبان‌ها و فرهنگ‌های دیگه کمی سخت باشه. در واقع چیزی که ما به عنوان رپ فارسی می‌شنویم کمتر خلاقیتی درش هست و حتی می‌شه گفت تقلید صِرفه. بعضی از گروه‌ها یا رپرها فکر می‌کنند ایرانیزه کردن رپ یعنی وارد کردن سازهای ایرانی یا تم شرقی به موزیک‌هاشون. در حالی‌که به نظر من هویت رپ رو شعر و موضوع شکل می‌دن. رپ برخلاف انواعِ دیگر موسیقی‌های کلامی، پتانسیل بالایی در بیانِ مفصلِ یک موضوع داره. بنابراین اگر به درستی استفاده بشه میتونه در حد خودش تاثیرگذار باشه و مخاطب خودش رو پیدا کنه.

از اون جایی که تولد و رشد این موسیقی در کشور ما به دور از هرگونه نقد، نظارت بر کیفیت و محتوا شکل گرفت؛ بیشتر حکم یک باغچه‌ی بی باغبان و حرص نشده رو داره که پر از گیاهان هرز و قارچ‌های سمی و خود رو است! اگر در انواع دیگر موسیقی‌های غیر مجاز گاهی شاهد خلاقیت و نو آوری و رقابت برای بهتر بودن هستیم، چیزی که در رپ می‌بینیم فقط شاخ و شونه کشیدن برای هم و پیدایش ژانر کل کل در موزیکه! به نظرم اگر قرار باشه حیات و نمو رپ به همین شکل ادامه پیدا کنه رپرها به دست خودشون گور رپ فارسی رو کندن! تا وقتی که میدان در دست چند نوجوان باشه که کل محتوای شعراشون فحش و خودنماییه و فقط با خوندن روی تم‌های آماده و دزدی و با کمک افکت‌های کامپیوتری و به لطف اینترنت کاراشون رو تولید و پخش می‌کنند، هیچ پیشرفت قابل توجهی در این زمینه نخواهیم دید.

برای من به عنوان یک شنونده‌ی عام و معمولیِ این‌گونه کارها، هیچ جذابیتی نداره که بشنوم دامون اچ آی وی به قصد مسخره کردن گروه زد بازی، دیس زد بازی (به دلیل فحاشی بیش از حد از لینکیدن معذوریم!) رو می‌خونه و در مقابل زد بازی هم دیس بک رو می‌خونن! همون قدر بی اهمیته که بخوام بدونم تو محله پائینی کی با کی چه تریپی برداشته! شنونده بیشتر انتظار داره شعری رو بشنوه که بتونه باهاش ارتباط برقرار کنه. موضوعات عشقی که به اندازه‌ی کافی به‌شون پرداخته شده و حتی دیگه توی موسیقی پاپ هم جای خودشون رو به آه و نفرین داده‌ن! موضوعات اجتماعی و سیاسی بهترین زمینه برای ساخت موسیقی رپ هستند چون اصلا نطفه‌ی رپ روی همین موضوعات بسته شده. و اتفاقا چقدر بستر برای کار کردن روی این مسائل گسترده‌ست فقط حیف که آدم‌ش نیست!

البته موزیک مناسبتی یک ایراد بزرگ داره؛ تارخ مصرف داره. مثلا اگر یادتون باشه دو تا از رپرها سر ماجرای زهرا امیر ابراهیمی آهنگی خوندن با عنوان CD رو بشکن که در جای خودش مورد استقبال واقع شد از روی کنجکاوی یا علاقه. ولی الان دیگه کسی به اون آهنگ گوش نمی‌ده. از نقطه نظر شخصی من موزیک رپ ماندگار نیست و زود گوش از شنیدن‌ش خسته می‌شه. من ساعت‌ها میتونم الهه‌ی ناز رو بشنوم اما دو بار هیپ هاپ شنیدن در بهترین شرایط حوصله‌مو سر می‌بره. مسلما این بیشتر به شخصیت و سلیقه شنونده وابسته‌ست.

سخن رو کوتاه کنم. باز هم تاکید می‌کنم که با این روند موسیقی رپ فارسی به فنا خواهد رفت و دیری نمی‌پاید. نیاز به یک تحول اساسی هست تا از پتانسیل‌های موجود در جهت پیشبرد و بهتر کردن این موزیک استفاده بشه. اجازه بدید قبل از بستن این یادداشت چند نمونه هم ببینیم و بشنویم.

اول بشنویم نظر یک رپر ایرانی درباره‌ی کاری که می‌کنه چیه! ترانه‌ی احساس من از دامون اچ آی وی در آلبوم بی حیا بازی:

 [audio:http://doxdo.net/wp/wp-content/uploads/2007/01/damoon-hiv-bee-hayaa-baazi-3-ehsase-man.mp3]

حالا که بحث دامون شد تنوع موضوعی توی کارهاش به نظرم جالبه! غیر از اینکه بعضی از ترانه‌هاش فقط حاوی الفاض رکیک هستند و به نوعی شاید تخلیه روانی خواننده باشند از طرفی متن‌هایی دیگه‌ای مثل خودکشی رو میخونه که راست یا دروغ، موضوع خودکشی خودش رو مطرح می‌کنه و یا خوندن چند آیه از سوره‌ی بقره به سبک هیپ هاپ! 

 خشونت کلامی که در این ترانه‌ها نهفته‌ست خودش رو در برخی ویدئوهای ساخته شده هم نشون می‌ده. برای مثال ببینید ویدئوی Loveless رو از گروه ۰۱۱۱ که اتفاقا از شبکه‌ی IranMusic پخش شد اولین بار:


یا قمه کشی توی ویدئوی تریپ ما از هیچکس!

ماجرای نامگزاری این گروه‌ها هم جالبه از وقتی هیچکس کارهاش رو تحت نام ۰۲۱ ارائه داد که نمادی از تهران بود؛ گروه های دیگه هم این رو به عنوان یک سبک نام‌گذاری پذیرفتند و بعضی‌هاشون با توجه به این‌که از چه شهری بودند پیش‌شماره همون شهر رو به عنوان نام گروه انتخاب کردند! تو این سایت میتونید برخی از انواع و اقسام اسم‌ها رو ببینید.

مجال پرداختن به همه‌ی این گروه‌ها نیست برای حسن ختام هم ترانه‌ی آماده باش رو از گروه زدبازی لینک می‌کنم که یه جورایی مناسب حال و هوای این روزها و بحث جنگ و حمله‌ی آمریکاست!  

درباره نویسنده:


شَرتو تا کنون 22 مطلب در این وبلاگ منتشر کرده‌است.
معرفی نویسنده:
ایمیل نویسنده: sharto@doxdo.com
آدرس مستقیم نویسنده: http://wp.doxdo.net/author/sharto
اشتراک مطالب نویسنده با RSS

۶ نظر برای "نگاهی گذرا به رپ ایرانی"

1 | شب نشینی در جهنم

بهمن ۱م, ۱۳۸۵ at ۴:۳۳ ق.ظ

Avatar

خب ! رپ فارسی گسترده تر از اونی هست که شما بهش پرداختید ، در واقع خواننده های فوق العاده خوبی در رپ فارسی هم وجود دارند که به موضوعات و نگرانی های اجتماعی و سیاسی جامعه می پردازند ولی به دلیل جو سیاست زده امروز ، استقبال آنچنانی از آثار آنها نمی شود.

2 | پیمان

بهمن ۱م, ۱۳۸۵ at ۶:۵۶ ق.ظ

Avatar

اولین رپر فارسی به گفته خودش هوشمند عقیلی هست!!،در یکی از مصاحبه هایی که داشت از رپ بعنوان ابزار روایت ماجرا و داستان اسم برد و یکی از ترانه های قدیمی خودش رو اولین نمونه رپ ایرونی معرفی کرد!

3 | فانتازیو

بهمن ۱م, ۱۳۸۵ at ۸:۲۸ ق.ظ

Avatar

خوشم اومد.اول صبحی سر کار کلی باعث سرگرمی شد.

4 | روزبه

بهمن ۱م, ۱۳۸۵ at ۱۲:۲۲ ب.ظ

Avatar

به نظر من تو تمام این دوستان رپر تماما مسئله اصلی کمبودهای سکسی و عاطفی نمود داره و اگر کمی هم منصف باشیم میبینیم ورای نسل فرهیخته چند درصدی بقیه جوون های ما درگیر همین مسئله هستند و توجه جوون های به زعم تو سیخ سیخی که به نظر من غالب جمعیت جوون رو از فقیر تا غنی تسکیل می دن به سمت این موزیک گرایش عجیبی دارن من از خواننده ای به نام یاس خیلی خوشم میاد و به نظرم حرفی برای گفتن داره این ادرس بعضی آهنگاشه
http://www.iransong.com/person/1866.htm

5 | زیر خط IT

بهمن ۴م, ۱۳۸۵ at ۹:۳۹ ق.ظ

Avatar

به نظر من همه رو نباید با یک چشم نگاه کرد . یعنی همیشه اینطوره که تو هر کاری خوب و بد وجود داره و نمیشه تنها با گوش دادن چندتا آهنگ کلا رپ فارس یرو شناخت.
متاسفانه بدلیل بی صحاب بودن موسیقی در کشور شاهد ورود افرادی در این عرصه هستیم که هیچ چیز از موسیقی و شناخت سبک ها نمیدانند و این موجب میشه که موسیقیه ما به انحراف بره که رفته .

بهتون پیشنهاد میکنم که آهنگ زیر رو گوش کنید شاید براتون جالب باشه. اسم آهنگ انرژی هسته ای !

http://ahwazrapooo.persiangig.com/enerjie%20hasteee.mp3

6 | بهمنانه

بهمن ۲۸م, ۱۳۸۵ at ۲:۰۶ ق.ظ

Avatar

نصف شبی با یه کامپیوتر درب و داغون… اینقدر خوابم که اولش فکر کردم کبریا اینو نوشته! ;) مرسی شرتو جان، جالب بود.

نظرتان را بفرمایید






XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>



  • Pagoman: Outsiders didn inside straight blues band and pay
  • hashamdar: وب سایت خوبی دارید
  • رهگذر: سلام واقعا نتیجه گیری احمقانه ای کردی به فرض که اونجا قدیما مال یهودی ها بوده. حال
  • arghavan: Salam Mandana, Man ham manande hameh az karetoon "ketabe Natoor Dasht kheili khosham omad. Mijkhastam bedoonam aya ghasd darid edameh bedid ya aya we
  • mohammad: dooste aziz.In film yek ravayate erfani va pichideh az zendegi ast.hamantor ke digare doostan ham eshareh kardand zarfit haye falsafi va manaie khod r
  • فرشید: کامنت " 21- علی " بی نظیــــــره! :))))))
  • pedram: من این فیلم رو تو استکهلم به صورت 3 بعدی دیدم . کاملا با نظر نویسنده موافقم . فقط از ح

Iran's Explored Photos

    gOLO gOLDON!چند دانه یاقوتزنگ بهار

درباره

“وبلاگ گروهی دودردو doxdo.net” در مهر ماه ۱۳۸۵ آغاز به کار کرد‌ه‌است و عضویت و نوشتن در آن برای همه آزاد است. کافی است ثبت نام کنید و آغاز کنید. خوانندگان وبلاگ گروهی دودردو منتظر شما هستند. از اینجا شروع کنید...

RSS H o t Z o n e

اسفند ۱۳۸۸
ش ی د س چ پ ج
« بهمن    
۱۲۳۴۵۶۷
۸۹۱۰۱۱۱۲۱۳۱۴
۱۵۱۶۱۷۱۸۱۹۲۰۲۱
۲۲۲۳۲۴۲۵۲۶۲۷۲۸
۲۹